Khi đang thay nước cho hồ cá vàng của mình vài ngày trước, tôi thấy mình nên làm sạch các miếng bông lọc, vì tôi thấy nó quá dơ và tôi cần phải làm sạch trước khi chạy lại chu trình Nitơ cho hồ của mình. Tôi mở lọc ra! Bò xung quanh những miếng bông lọc có ít nhất 25 con ấu trùng chuồn chuồn.

Damselflies và damselfly nymphs

Damselflies (phân bộ: Zygoptera) tương tự như chuồn chuồn (phân bộ: Anisoptera) nhưng thường nhỏ hơn và có cơ thể mảnh mai hơn. Đáng chú ý nhất là loài Damselflies thường gập cánh lại trong khi chuồn chuồn thường thả lỏng cánh của chúng. Loài Damselfies là loài Chuồn chuồn kim.

ấu trùng chuồn chuồn kim trong lọc
Ấu trùng Chuồn chuồn kim trong hộp lọc.

Vòng đời

Loài Damselflies trưởng thành đẻ trứng trên cây thủy sinh, chất nền, hoặc đơn giản là đẻ phân tán trứng trong nước. Những quả trứng này được bao phủ bởi một lớp keo sền sệt, giúp chúng dễ dàng bị kẹt vào những vị trí an toàn trong hồ. Sau đó, những con Damselflies nở ra và bắt đầu vòng đời của chúng dưới dạng nhộng trong các hồ, ao và sông nước ngọt.

Những con ấu trùng này sẽ trãi qua một loạt lần lột xác dưới nước cho đến lúc nổi lên lần cuối cùng để chúng bắt đầu phát triển đôi cánh. Thời gian của quá trình này phụ thuộc nhiều vào nhiệt độ. Trên cạn, chúng sẽ trải qua quá trình biến thái cho đến khi chuyển thành một con trưởng thành hoàn toàn. Sau đó chu kỳ sẽ bắt đầu lại.

Chế độ ăn uống

Damselflies và Damselfly nymphs là những kẻ săn mồi phàm ăn không ngần ngại ăn bất cứ thứ gì chúng bắt gặp trong suốt vòng đời của chúng. Con trưởng thành có thể ăn các loại côn trùng khác, như muỗi và ruồi, nhưng những con cái sẽ ăn bất cứ thứ gì có kích thước phù hợp với cơ thể của chúng. Trong cả môi trường hoang dã và hồ cá, chúng ăn cá nhỏ, tôm, nòng nọc và động vật giáp xác nhỏ.

Hành vi của Damselfly nymph

Damselfly nymph (Ấu trùng chuồn chuồn kim) sẽ dựa vào khả năng ngụy trang của mình để ẩn nấp trong khi chờ thức ăn bơi qua. Trong khi ấu trùng chuồn chuồn sẽ vùi mình vào giá thể, chúng có thể vùi mình vào chất nền hoặc tìm nơi an toàn để ẩn náu, khiến cả hai loài ấu trùng này rất khó nhìn thấy trong bối cảnh hồ cá.

Điều tồi tệ là chúng sẽ ở trong trạng thái ấu trùng này rất dài, từ vài tháng đến vài năm. Hầu hết những người nuôi cá sẽ không cảm nhận được sự hiện diện của chúng cho đến khi các loài cá và động vật không xương sống bắt đầu mất tích. Tôi chỉ thấy chúng trong hồ cho tới khi tôi làm sạch bông lọc.

Damselfly nymph trong hồ thủy sinh

Mặc dù nhìn từ xa những con ấu trùng này hơi giống tôm lùn (Dwarf shrimp), nhưng chúng không hiền lành. Trên thực tế, chúng là loài ăn thịt và được báo cáo là tấn công tôm, tép cảnh và thậm chí là các loài cá nhỏ. Nhiều người không biết sự xuất hiện của chúng trong hồ thủy sinh, cho tới khi tép hay cá của họ biết mất; vì chúng làm tổ cực kỳ tốt và ngụy trang tốt một cách đáng kinh ngạc!

Làm sao mà loài Damselfly nymph lại vào được hồ thủy sinh của tôi?

Chúng lọt được vào hồ của tôi vì có một thời gian tôi để bộ lọc của tôi ở ngoài trời và những con trưởng thành có cơ hội để trứng vào đó. Cách phổ biến nhất là một con ấu trùng cái vào được hồ của bạn dựa vào cây thủy sinh khi chúng đang trong giai đoạn trứng.

Bạn cũng có thể gián tiếp cho ấu trùng vào hồ nếu bạn cho cá ăn thức ăn tươi sống, lăng quăng, giáp xác hoặc bất kỳ thức ăn nào khác đánh bắt từ tự nhiên, thì trứng ấu trùng có thể bị lẫn vào. Và cuối cùng, nhưng có lẽ là cách khó xảy ra nhất, là một con trưởng thành bay qua hồ của bạn và đẻ trứng vào đó, điều này dễ xảy ra ở các ao, hồ ngoài trời hơn.

Bạn nên loại bỏ ngay bất cứ con ấu trùng nào được tìm thấy trong hồ, càng sớm càng tốt, đặc biệt nếu bạn nuôi cá nhỏ và động vật không xương sống.

Loại bỏ loài Damselfly nymphs

Một khi bạn tìm thấy một con ấu trùng trong hồ của bạn hoặc bắt gặp một con đang bơi trong nước, bạn cần phải tìm cách loại bỏ nó ngay! Vấn đề là chúng có bộ giáp rất cứng và bất kỳ phương pháp hóa học nào được sử dụng để giết chúng cũng đều có thể gây ảnh hưởng đến các vật nuôi khác.

Cách hiệu quả nhất và ít gây hại nhất để loại bỏ chúng là dùng vợt lưới hoặc ống xi phông để hút nước kèm theo chúng ra ngoài. Vì chúng rất thích ẩn náu, nên cần nhẹ nhàng di chuyển bất kỳ cây hoặc mảnh lũa nào xung quanh để bắt chúng ra ngoài. Tuy nhiên, vì chúng ẩn náu quá tốt, bạn không bao giờ có thể chắc chắn có bao nhiêu con thực sự ở trong hồ của bạn. Khi một con được phát hiện và bị loại bỏ, hãy theo dõi trong vài tuần tới để đảm bảo không có con nào mới nở.

Các phương pháp khác bao gồm muối, xử lý bằng đồng, dùng nhiều Carbon Dioxide và điều chỉnh nhiệt độ. Tuy nhiên, các phương pháp này thường gây chết đối với bất kỳ thứ gì trong hồ và chỉ nên thực hiện nếu hồ trống và được giám sát chặt chẽ.

Ngăn chặn sự xâm nhập của loài Damselfly nymphs

Thật khó để biết khi nào những ấu trùng này đang muốn “đi nhờ” vào hồ của bạn. Để giúp ngăn chặn điều này, bạn nên cách ly những cây mới trong vài tuần để đảm bảo rằng không có cây nào bị nhiễm trứng ấu trùng. Ngoài ra, hạn chế cho ăn các loại thức ăn đánh bắt tự nhiên và chỉ mua từ những cửa hàng cá cảnh uy tín.

Nếu bạn thường mở cửa sổ trong nhà và không có lưới chắn, bạn nên che phần trên cùng của hồ cá. Mặc dù có một khả năng rất nhỏ là con trưởng thành sẽ bay vào nhà bạn và đẻ trứng vào hồ của bạn và “những điều kỳ lạ đã xảy ra”.

Hãy nhớ là luôn kiểm tra bất kỳ loài thực vật nào mà bạn mua. Tất cả các loài, từ những con ốc đến những ngọn cây nhỏ nhất, không bao giờ đưa vào hồ nếu bạn chưa kiểm tra và xử lý.

Tác động đến môi trường và xã hội

Vì loài này phụ thuộc nhiều vào sông và hồ trong giai đoạn đầu của cuộc đời, nên ô nhiễm nước, phá rừng và các loài xâm lấn đã bất đầu gây ảnh hưởng đến các quần thể hoang dã. Mặc dù chúng là loài gây hại trong hồ thủy sinh, nhưng loài ấu trùng này có một vai trò rất quan trọng trong nhiều hệ sinh thái. Một số người nuôi cá hồ (Koi, cá vàng,…) đã bạo dạn đưa loài này vào hồ để kiểm soát số lượng ấu trùng muỗi (lăng quăng), trong khi một số loài cá lớn có thể chọn chúng làm thức ăn. Cho nên, chúng là một trong những loại mồi tốt để câu cá.

Cuối cùng, cả hai loài chuồn chuồn và chuồn chuồn kim thường được coi là biểu tượng của sự đổi mới, thuần khiết và may mắn. Những loài này được làm trong các đồ trang sức cùng với những con bướm có màu sắc đẹp và tính tế đơn giản. Vì vậy, mặc dù chúng gây phiền toái trong hồ của bạn, nhưng vẫn có một số vẻ đẹp nếu bạn để chúng sống.

Tham khảo

  1. https://www.aquariadise.com/damselfly-larvae/, 06/09/2020.
  2. https://en.wikipedia.org/wiki/Damselfly, 06/09/2020.